Als je je hand niet uitsteekt wordt er een Zenmeester vermoord …

door Edwin van Wijkvalue2015-09

Toen ik eind jaren ’80 van de vorige eeuw studeerde, was er nog nauwelijks sprake van globalisering, laat staan van een world wide web dat van de wereld een global village heeft gemaakt. Alles was nog analoog en sequentieel, maar mijn hoogleraar Public Relations en Massacommunicatie, Prof. dr. Anne van der Meijden, leerde ons toen al het AHMAS-principe: Alles Hangt Met Alles Samen.

Je kunt het ook de Chaostheorie noemen of The Butterfly Effect. Of, zoals Janwillem van de Wetering, een andere grote leermeester en inspirator in een van zijn boeken schreef : ‘Als je je hand niet uitsteekt wordt er een Zenmeester vermoord.’

Elke actie kan namelijk leiden tot een (ketting)reactie, want alles hangt met alles samen en alles doet ertoe.

Het belangrijkste verschil met nu is dat er toen meer tijd tussen actie en reactie zat. Het nieuws deed er veel langer over om bij de mensen te komen. Met de huidige real time online beschikbaarheid van nieuws enuser generated content (in woord, beeld en geluid) gaat het proces van actie-reactie vele malen sneller, en blijft het niet meer binnen de grenzen van een land of taalgebied.

Dat betekent voor bedrijven en andere organisaties dat zij zich op ieder moment bewust moeten zijn van ‘butterflies’. Schijnbaar irrelevante gebeurtenissen ergens op de wereld, die –op een heel andere plaats- kunnen uitmonden in een ‘black swan’, een extreem bedreigende gebeurtenis van buitenaf die daarvan het uiteindelijke gevolg is.

Bedrijven en organisaties moeten daarom dus ‘agile’ zijn. Wendbaar en flexibel om zich tijdig te kunnen aanpassen aan veranderingen in hun markt, en zich te kunnen verweren tegen disrupties die uit het niets lijken op te doemen.

Enerzijds betekent dit dat bedrijven in hun operationele en commerciële strategie niet op een of enkele paarden moeten wedden. Anderzijds betekent dit ook dat ze potentiele risico’s en bedreigingen goed in kaart moeten brengen en What-if-scenario’s moeten opstellen, voor het geval dat…

Maar een organisatie die op langere termijn succesvol wil zijn, moet meer doen dan zich voorbereiden op mogelijke bedreigingen.

Wie geen speelbal van anderen wil worden moet volgen en begrijpen wat consumenten en concurrenten bezig houdt, waar beleidsmakers, politici en beïnvloeders zoals wetenschap en media het over hebben. Door vervolgens deel te nemen aan het publieke en politieke debat en de beeld- en besluitvorming te beïnvloeden kan een organisatie zijn eigen lot (bij)sturen.

Want zoals de Amerikaanse senator Mike Enzi al zei: “If you’re not at the table, you’re on the menu”.