Michael Renssen Strategy Director

THEMA: SOCIALE MEDIA ♦ Terwijl ik dit schrijf vindt op NPO Radio 1 een discussie plaats over leven zonder Facebook. Middels de beproefde stand.nl formule wordt Nederland bevraagd: kan je eigenlijk wel prima leven zonder Facebook? Het resultaat na ruim 700 stemmen: 92% schijnt het prima te kunnen. Maar de vraag is waarmee we nou eigenlijk prima zonder kunnen: met het sociale netwerk Facebook? Of met het big data analyse- en exploitatiebedrijf Facebook?

De radio-discussie loopt vooruit op de grote Zondag met Lubach actie, die morgenavond (11 april, 20:00 uur) moet culmineren in een groot publieksevent waarin duizenden, tienduizenden, honderdduizenden Nederlanders tegelijkertijd hun Facebook-profiel verwijderen. Bye Bye Facebook heeft de redactie van het programma het gebeuren genoemd. 92% van de bevolking schijnt prima zonder te kunnen;  dat staat voor een kleine 10 miljoen profielen minder.

Ik denk dat het niet zo’n vaart zal lopen. De stand.nl formule levert in de regel een iets oudere steekproef op, en dat zal er ongetwijfeld toe hebben bijgedragen dat de stelling “we kunnen prima leven zonder Facebook” door de meeste luisteraars is opgevat als “we kunnen ons nog heel goed herinneren dat het leven zonder Facebook ook prima was”. En dat was het natuurlijk ook. We kunnen ons als iets ouderen dat leven allemaal nog levendig voorstellen: we meldden niet online dat we onderweg waren, of dat we in de file stonden, of hoe leuk de vakantie was, of dat er weer een kind was geboren, en we plaatsten daar geen bijbehorende grappige, vertederende of lelijke foto’s bij. Dat was een prima leven. Maar op een gegeven moment konden we online gaan delen. Dus toen gingen we dat massaal wél doen. Op Facebook en later – voor de minder geletterden – ook op plaatjesnetwerken als Instagram (niet voor niets eigendom van Facebook), of – voor degenen die het met een meer selecte groep wilden doen – via Whatsapp (ook niet voor niets eigendom van Facebook).

We geloofden in een betere wereld en we deelden van alles met elkaar. Want dat zou leiden tot universele betere relaties tussen mensen onderling en tussen mensen en instituties en bedrijven. Publieke instellingen – omroepen, politie, onderwijsinstellingen – begonnen Facebook te benutten als een onmisbaar middel voor communicatie met de achterban. En voor detailhandel en – vooral – Horeca werd het sociale netwerk een onmisbaar marketingmiddel. Het netwerk nestelde zich in de haarvaten van de samenleving. Daarmee is het voor velen absoluut onmisbaar geworden.

Er werden ook zúlke mooie en menslievende resultaten bereikt met sociale netwerken. Want donoracties leverden veel meer likes op, en de Nederlandse charitas wist zo veel meer beleving aan het goede doel toe te voegen. Facebook werd het vehikel waarmee de mensch het beste uit zichzelf kon halen. Geen wonder dat iedereen de periodieke aanpassingen van de algemene voorwaarden van deze highway to heaven ongezien accepteerde.

Maar toen vielen ineens de schellen van onze ogen. Toen bleek dat Facebook ook maar een gewoon bedrijf was. Een bedrijf dat zorgvuldig bij elkaar gespaarde (door ons gedeelde én gelegitimeerde) data verrijkte door middel van geniale en precedentloze techniek en de resultaten hiervan commercieel exploiteerde. Dat idee vinden we niet fijn, zelfs bedreigend en – voor de fijnproevers – in lijnrechte tegenspraak met de bedoelingen van de aankomende Algemene Verordening Gegevensbescherming. Het leidt er in ieder geval toe dat we ons nú pas afvragen of we zonder Facebook (of Instagram, of Whatsapp) kunnen.

Facebook de rug toekeren zal voor velen een enorme worsteling worden. Gaan grootouders nu het contact met kleinkinderen verliezen? Hoe zullen sportverenigingsbestuurders nu het wedstrijdprogramma met de leden delen? Maar ook: hoe moeten politieke partijen hun campagnes nu gaan micro-targetten? Of de kroeg op de hoek contact onderhouden met z’n stamgasten? Moeiteloos kan ik nog tientallen andere worstelingen opsommen. Het geeft aan hoe Zuckerberg c.s. ons op een of andere manier afhankelijk hebben gemaakt van hun online en mobiele platforms.

Terug naar de hamvraag: kunnen we prima leven zonder Facebook? Inmiddels 93% van meer dan 8oo stemmers op stand.nl vinden van wel. Ik ben het met hen eens. Maar ik verwacht dat nog geen 5% van hen deze week het eigen profiel daadwerkelijk zal verwijderen. De rest zal gewoon doorgaan met het via het netwerk delen van sterk private en persoonsgebonden intieme details met meer dan 2 miljard wereldburgers. Zelfs die pakweg 50% van de Nederlanders die onlangs nog tegen de WIV Sleepwet stemde en dus niet wilde dat de overheid gegevens met anderen deelde, heeft er nagenoeg geen probleem mee dat een bedrijf uit Silicon Valley dat wél met banken, grote ondernemingen en politieke partijen doet. Het zal me overigens niets verwonderen als Facebook dit op basis van grondige big data analyses allang weet.

MEER BLOGS VAN Michael Renssen

PRIORITEIT EN BEELDVORMING

THEMA: CORPORATE COMMUNICATIE / Als alles verloopt volgens de planning van het zittende kabinet hebben we per 1 januari aanstaande een wet die het brommerrijders verbiedt in het openbaar een integraalhelm te dragen en schaatsers om een bivakmuts op te zetten. Een wet met mogelijk verstrekkende gevol...

LEES VERDER

“EEN REGELRECHT LULVERHAAL”

THEMA: MARKETINGCOMMUNICATIE  /  Het was een item in het NOS Journaal en enkele kranten schreven er over. ik neem daarom aan dat menigeen er iets van meegekregen heeft: er is een pop-up condoomwinkel op het Utrechtse Centraal Station. Persoonlijk vernam ik het bij het bekijken van het maandagochte...

LEES VERDER

MEER BLOGS

ZORGEN DAT OOK IN DE MEDIA NIETS BOVEN GRONINGEN GAAT

THEMA: ISSUEMANAGEMENT – Als er ooit een provincie was met een terechte noodkreet dan is het wel die van het door aardbevingen getroffen Groningen. Okee, de nood van Zeeland in 1953 was acuter, maar die van Groningen is langduriger en letterlijk en figuurlijk slopender. En de nood is ook nog e...

LEES VERDER

OFF-THE-RECORD SESSIE, 25 APRIL 2019

Bestuurders  van organisaties liggen onder het maatschappelijke vergrootglas. Dat merken zij steeds vaker aan den lijve. De vraag naar meer transparantie, nieuwe morele en ethische normen, de aandacht van media voor maatschappelijke organisaties, sociale media waarbinnen verdenkingen, beschuldi...

LEES VERDER